Nieuwe VN-specificatie geeft verladers meer inzicht in multimodale logistieke ketens

Verladers hebben vaak beperkt en versnipperd toegang tot operationele data van havens en logistieke knooppunten. Daardoor kunnen zij zendingen moeilijker volgen en bij verstoringen minder snel ingrijpen. Business Requirements Specification (BRS), een nieuwe specificatie van UN/CEFACT, moet dat verbeteren.

Voor veel verladers blijven delen van de zee- en binnenhavenoperatie een ‘black box’. Zij ontvangen niet altijd op tijd de basisinformatie rond belangrijke logistieke gebeurtenissen, zoals de aankomst van een schip of een douanecontrole. Dat komt omdat logistieke events op verschillende platforms anders worden omschreven. Ook wordt de toegang tot de bijbehorende data vaak via afzonderlijke afspraken tussen partijen geregeld.

De nieuwe specificatie omvat twee samenhangende bouwstenen, om beter inzicht te geven in de logistieke keten over zee, binnenwater, het spoor en de weg.

Bouwsteen 1: startcatalogus met gemeenschappelijke namen

De eerste bouwsteen is een internationaal afgestemd register voor transportevents. Dit register bevat een catalogus van ongeveer dertig belangrijke gebeurtenissen in de havens en het achterland. Het register geeft deze events gemeenschappelijke namen en codes. Ook beschrijft het welke basisinformatie vereist is, bijvoorbeeld over het logistieke object, het tijdstip, de locatie en de zakelijke context.

De specificatie maakt ook een belangrijk onderscheid tussen een event en een status. Een event is een gebeurtenis op een bepaald moment, zoals het lossen van een container. Een status is de actuele situatie die uit events wordt afgeleid, bijvoorbeeld ‘beschikbaar voor afhaling’. Zo begrijpen verschillende internationale systemen de informatie op dezelfde manier en kunnen partijen sneller reageren op veranderingen.

Bouwsteen 2: standaard toegang en delegatie

De tweede bouwsteen gaat over de toegang tot de gegevens. Hierin worden drie begrippen onderscheiden:

• Entitlement: de juridische, contractuele of officiële toestemming om toegang aan te vragen;
• Grant: de tijdelijke en begrensde toestemming voor toegang;
• Authorization: de beslissing om een specifieke datavraag toe te staan of te weigeren, afhankelijk van de actuele situatie.

Een partij kan bijvoorbeeld tijdelijk toegang krijgen tot events rond een bepaalde zending of transportbeweging. Die toegang kan worden overgedragen, ingetrokken en gecontroleerd. Het vervalt automatisch na afloop van het transport.

Sterke aansluiting op de Basis Data Infrastructuur

De specificatie sluit sterk aan op de Basis Data Infrastructuur (BDI). Beide benaderingen stellen events centraal. Ook verbinden ze de uitwisseling van informatie aan verifieerbare identiteit, betrokkenheid bij een logistieke transactie en een contextafhankelijke autorisatiebeslissing.

UN/CEFACT zorgt voor internationale afspraken over welke logistieke gebeurtenissen worden vastgelegd en hoe ze worden beschreven. De BDI maakt het mogelijk om deze informatie veilig en rechtstreeks vanuit de bron te delen met partijen die er recht op hebben. Deze aanpak is binnen het programma Digitale Infrastructuur Logistiek verder ontwikkeld en in de praktijk getest.

De officiële UN/CEFACT-specificatie is gepubliceerd in het register van de Verenigde Naties.

Belangrijke rol Havenbedrijf Rotterdam, IAPH en Portbase

Het Havenbedrijf Rotterdam had een leidende rol bij de ontwikkeling van de specificatie, in samenwerking met UN/CEFACT en brancheorganisatie IAPH. Portbase biedt als digitaal platform voor de Nederlandse zeehavens een mogelijke omgeving om de afspraken in de praktijk verder toe te passen; de specificatie is er nu deels ingevoerd.